SCEN

 
 
SCEN
SCEN staat voor Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland. De SCEN-artsen geven informatie over euthanasie, bijvoorbeeld over juridische, ethische of communicatieve aspecten of over de medische-technische uitvoering van de euthanasie. Huisartsen, verpleeghuisartsen en medisch specialisten kunnen bij de (dienstdoende) SCEN-arts terecht voor het aanvragen van de wettelijk verplichte consultatie door een afhankelijke en deskundige collega.

Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland

Voor het aanvragen van een SCEN-consult in Limburg belt u:

  • SCEN Noord- en Midden-Limburg: 020-5923324
  • SCEN Zuid-Limburg: 020-5923396 

Wat is SCEN?

Als een arts een euthanasieverzoek krijgt, moet hij zich houden aan de zorgvuldigheidseisen in de Euthanasiewet (de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding). Een van die eisen is dat een arts die voornemens is om euthanasie uit te voeren, altijd een onafhankelijke arts moet raadplegen. Voor deze consultatie kan hij een beroep doen op een SCEN-arts. Ook kan hij een SCEN-arts bellen als hij behoefte heeft aan steun of advies. SCEN-artsen zijn huisartsen en medisch specialisten die speciaal zijn opgeleid om deskundige en onafhankelijke steun en consultatie te geven aan collega-artsen. Zij doen dit werk naast hun gewone praktijk. De KNMG verzorgt de opleiding, registratie en begeleiding van SCEN-artsen.

Wat doet een SCEN-arts?

SCEN-artsen hebben twee taken: het uitvoeren van consultaties en het verlenen van steun en advies.

- Consultatie
Als een arts aan een euthanasieverzoek van een patiënt wil voldoen, kan hij een SCEN-arts inschakelen voor een consultatie. Deze toetst dan of aan de zorgvuldigheidseisen van de Euthanasiewet is voldaan. De SCEN-arts voert daarvoor een gesprek met de arts, bestudeert de medische informatie en bezoekt de patiënt. Vervolgens geeft hij een oordeel aan de arts. Een SCEN-arts zal nooit de uitvoering van de euthanasie van de arts overnemen.

Het oordeel van de SCEN-arts is niet bindend. Dat wil zeggen dat de arts die het euthanasieverzoek heeft ontvangen, een eigen professionele verantwoordelijkheid houdt. Wel moet hij een negatief oordeel altijd inhoudelijk met de SCEN-arts bespreken. Ook mag hij dit oordeel alleen terzijde leggen als hij dat voldoende kan motiveren.  De SCEN-consultatie is immers juist bedoeld om te reflecteren op het eigen oordeel van de arts. Bij twijfel is het raadzaam om een tweede SCEN-arts te raadplegen.

- Steun

Een arts kan een SCEN-arts ook vragen om informatie en advies over euthanasie. Bijvoorbeeld over de juridische, ethische en communicatieve aspecten ervan, of over de medisch-technische uitvoering. Dit betreft meestal een eenmalig contact. Daarnaast kan een arts bij een SCEN-arts terecht als hij achteraf wil praten over het (emotionele) verloop van de uitvoering van de euthanasie.

Procedure voor het raadplegen van een SCEN-arts

De consultatie van een SCEN-arts bestaat uit verschillende stappen. Hieronder leest u welke stappen dat zijn, wat u van een SCEN-arts kunt verwachten en wat er van u wordt verwacht.

Gesprek met de patiënt en checken van de zorgvuldigheidseisen
Allereerst gaat u in gesprek met de patiënt. Hierin probeert u er zicht op te krijgen waarom de patiënt euthanasie overweegt en waarom hij dit juist nu wil. U bespreekt de zorgvuldigheidseisen waaraan het euthanasieverzoek moet voldoen en u legt uit hoe de euthanasie zal verlopen.

Vervolgens bekijkt u of aan de zorgvuldigheidseisen wordt voldaan. Hiervoor kunt u het meldingsformulier als richtsnoer gebruiken. Besluit u op basis hiervan om aan het euthanasieverzoek te voldoen, dan kunt u het traject (nogmaals) met de patiënt en de familie bespreken. Ook schakelt u dan een SCEN-arts in. Besluit u om niet aan het verzoek te voldoen, dan bespreekt u dat uiteraard ook met de patiënt.

Inschakelen SCEN-arts
U kunt een SCEN-arts inschakelen door contact op te nemen met de SCEN-telefooncentrale. De telefonist van de telefooncentrale benadert de dienstdoende SCEN-arts. Die belt u terug op een passend moment. Geef aan de telefonist door op welk telefoonnummer u bereikbaar bent.

Met de SCEN-arts bespreekt u het verzoek van de patiënt en waarom u bereid bent om aan dit verzoek te voldoen. Ook zal de SCEN-arts u vragen om hem medische informatie toe te sturen. Beperkt u zich daarbij tot de informatie die nodig is om het verzoek om euthanasie goed te beoordelen. Neem daarnaast de privacywetgeving  in acht als u de informatie elektronisch verstuurt.

Geen palliatief consult
SCEN-artsen kunnen deskundig zijn op het gebied van palliatieve zorg, maar verlenen geen palliatief consult. Daarvoor kunt u terecht bij de consultatieteams palliatieve zorg.

Het SCEN-consult
Nadat de SCEN-arts met u gesproken heeft en de medische informatie heeft bestudeerd, bezoekt hij de patiënt. Het doel van deze consultatie is om de patiënt en u, als uitvoerend arts, te beschermen tegen onzorgvuldigheden. Daarom toetst de SCEN-arts of u tot dan toe zorgvuldig heeft gehandeld. Daarbij kijkt hij naar vragen als: is er sprake van een vrijwillig en weloverwogen verzoek? En: is er sprake van ondraaglijk en uitzichtloos lijden?

De SCEN-arts voert een deel van het gesprek alleen met de patiënt. Dit is nodig om te bepalen of het verzoek vrijwillig is gedaan, en niet onder invloed of druk van anderen. Ook spreekt de SCEN-arts vaak met de naasten van de patiënt, en in sommige situaties met andere betrokkenen, zoals verpleegkundigen of verzorgenden.

Oordeel van de SCEN-arts
Na het bezoek schrijft de SCEN-arts een verslag waarin hij aangeeft of er naar zijn oordeel wel of niet aan de zorgvuldigheidseisen is voldaan. Daarop baseert de SCEN-arts het oordeel dat hij aan u geeft. Dit kan een positief of negatief oordeel zijn. De SCEN-arts licht het verslag en het oordeel aan u toe. Het is van belang dat u controleert of het verslag volledig is en voorzien is van een conclusie.

Het oordeel van de SCEN-arts is niet bindend. Dat wil zeggen dat u, als uitvoerend arts, uw eigen professionele verantwoordelijkheid behoudt. Wel moet u een negatief oordeel van de SCEN-arts altijd inhoudelijk met hem bespreken. Ook mag u het oordeel alleen terzijde leggen als u dat voldoende kunt motiveren. De SCEN-consultatie is immers juist bedoeld om te reflecteren op uw eigen oordeel. Bij twijfel is het raadzaam om een tweede SCEN-arts te raadplegen.

Tot slot

Een SCEN-arts is geen behandelend, maar een toetsend arts. Hij zal nooit de uitvoering van de euthanasie of hulp bij zelfdoding van u overnemen.
U bent niet verplicht euthanasie te verrichten en de patiënt heeft geen recht op euthanasie. Een arts kan zich altijd beroepen op gewetensbezwaren. Wel mag dan van de arts verwacht worden dat hij medewerking verleent aan de patiënt bij het zoeken naar een arts, waar hij wel met zijn verzoek terecht kan.
U dient patiënten/ familieleden niet door te verwijzen voor informatie en advies naar het SCEN-telefoonnummer. De SCEN-artsen zijn uitsluitend in te schakelen door (huis)artsen.
Voor meer informatie verwijzen wij u graag naar de website van de KNMG